دبیر فیزیک

بخشی از کتاب (( کارنامه اسلام )) نوشته دکتر عبدالحسین زرین کوب__ ( قسمت اول)

13- فيزيك و شيمى و فنون صناعت

در واقع مسلمين در صنعت،كارهايى انجام دادند كه بعدها در دست‏غربيها كاملتر شد.انواع ساعتهاى آبى لا اقل از عهد هارون الرشيد نزدمسلمين رواج داشت و تكميل شد.دستگاه آب كشى شادوف را مسلمين‏تكميل كردند و صليبيها آن را به اروپا بردند.آسياى بادى قرنها قبل ازآنكه در اروپا بوجود آيد در ممالك شرق اسلامى معمول بود و مسعودى‏و اصطخرى در وصف سيستان از آن سخن گفته‏اند.⁽⁷⁸⁾در قرطبه و مراكش‏صنعت چرم سازى چنان ترقى (CordonnierCordovan) براى كفشگر و تعبير اجناس مراكشى كرد كه لفظ قرطبى (Mrocco) بترتيب جهت‏سراجى و تيماج در بعضى (Maroquineries) ومراكش السنه اروپائى‏هنوز يادگاريست ازين صناعت.مخصوصا تاثير مساعى كيمياگران اسلامى هم‏در توسعه و تكميل علم شيمى قابل ملاحظه است.كيميا گران اسلامى در صنعت‏خويش و فنون مربوط بدان كارهاى بالنسبه مهم انجام دادند.البته نه آن‏اكسيرى را كه گمان مى‏كردند جوهر عمر و جوانى است كشف كردندنه حجر الفلاسفه را كه به پندار آنها از مس طلا مى‏ساخت كشف شدنى‏يافتند.پيشرو كيميا گران اسلام جابر بن حيان بود-كه اروپا وى رابه Geber مى‏شناخت و بعدها عنوان پدر شيمى هم به او داد. نام

جابر ظاهرا يك شيعه كوفى بوده است از قبيله ازد.پدرش حيان هم دركوفه عطار يا صيدلانى بود و گويند در عهد اموى به عنوان تشيع اعدام‏شد.خود جابر-هر چند به عنوان باطنى و قرمطى نيز شهرت يافته‏بهر حال يكچند احتمالا با امام جعفر صادق ع مربوط بوده و گويند از آن‏حضرت نيز استفاده كرده است.در اصل تاريخى و حقيقى بودن وجود اوهم بعضى شك كرده‏اند و منشا شك هم بيشتر كتابهاى متناقض وعجيبى است كه در واقع بعدها به جابر منسوب شده است و از او نيست.

بهر حال شك در وجود جابر اساس معقولى ندارد و كتب غير موثق ومجهول كه به جابر منسوبست‏بسيار زياد است و ممكن نيست جميع آنهاتاليف يك نفر باشد.در اين آثار كه بررسى صحت و سقم انتسابشان به‏جابر هنوز محتاج كارهاى آينده است‏بهر حال نشانه‏يى هست از كوشش‏منظم علمى براى فوايد عملى.جابر،تا جايى كه از كتب موثق منسوب‏به او مى‏توان دريافت كيميا را به عنوان يك علم تجربى تلقى كرد مبتنى‏بر اساس يك نظريه فلسفى از نوع طبيعيات مشائى كه شايد از تاثيرمحيط حرانى هم خالى نبود⁽⁷⁹⁾در هر صورت، جابر پدر كيمياى قرون وسطى‏و شيمى امروز جهان است و هر چند قسمتى از كتابهاى منسوب بدومشكوك است نسبت تركيب و تحصيل مواد بسيارى كه بدو داده‏اندصحيح است. درين كتاب‏ها جابر غير از دستور تهيه بعضى مواد وتركيبات شيميائى،درباب روشهاى مربوط به مطالعات شيمى،نظريات‏قابل ملاحظه دارد چنانكه درباره پيدايش فلزات نيز به وسيله وى نظريه‏يى‏بيان شده است،موسوم به نظريه كبريت و زيبق.بموجب اين نظريه‏اختلاف فلزات ششگانه به نسبت تفاوت مقدار گوگرد و جيوه آنهاست،بدينگونه در باب پيدايش فلزات نظريه وى يك نوع تئورى زمين شناسى‏است.همچنين وى در بعضى اعمال شيميايى مانند تصعيد،تبخير، ذوب كردن،و متبلور كردن مواد راههاى درست نشان داده است.

همچنين مساله احتراق( اكسيداسيون)و مساله احياء كردن(ردوكسيون)را در اعمال شيميائى وى بود كه به بيان علمى در آورد.

رازى-كه وارث تعليم وى محسوب مى‏شد-نيز در كيميا،تحقيقات‏مهم انجام داد و همچنين در اعمال شيميائى.چنانكه كشف و تركيب‏زيت الزاج( اسيد سولفوريك)و الكل را به وى منسوب داشته‏اند كه‏در مورد دوم گويا اكنون جاى ترديد هست.بهر حال مسلمين در ضمن‏اعمال شيميائى خويش بعضى مواد تازه كه بريونانيها مجهول بودبدست آوردند مثل جوهر گوگرد،الكل،تيزاب سلطانى،و جز آنها،بعلاوه در بعضى موارد اشتباهات يونانيها را هم در شيمى اصلاح كردند.

آشنائى با شوره و گوگرد و نفت و قير تدريجا نزد آنها منجر به‏استفاده ازين مواد قابل احتراق شد براى صناعات جنگى.باروت كه‏وجود آن بزرگترين انقلاب را در فنون جنگى پديد آورد در اروپاى غربى تااواخر قرون وسطى ناشناخته بود،كشف آن را هم غالبا به راجربيكن‏منسوب مى‏دارند اما حق آنست كه اين ماده شيطانى در واقع نخست‏متاسفانه بوسيله مسلمين به دست اروپاييها رسيد.اگر چه نه باروت رامسلمين اختراع كردند نه قطب نما را ليكن اين هر دو را اروپا از مسلمين‏اخذ كرد و همينها به اضافه كاغذ و چاپ-كه نيز از مواريث چينى‏بود-توانستند عصر جديد را در صنعت و فرهنگ اروپا بگشايند.

مسلمين در استخراج معادن،در ساختن رنگ،در آب دادن‏فولاد،در تهيه چرم و كاغذ و در ساختن اسلحه طى قرنهاى دراز تفوق‏خود را بر دنياى غرب حفظ كردند.در علم حيل و جراثقال نيز حاصل‏كار آنها جالب بود.استعمال آنچه در صنعت‏ساعت،رقاص مى‏خوانندظاهرا از اختراع مسلمين است.هر چند آن ساعت كه خليفه هارون الرشيدجهت‏شارلمانى امپراطور فرانك هديه فرستاد نوعى ساعت آبى بود اما شرحى كه ابن جبير اندلسى درباب ساعت‏بالاى مدخل جامع دمشق بيان‏مى‏كند حاكى است از تكامل نسبى مسلمين در ساختن ساعتهاى‏لنگردار.عباس بن فرناس قرطبى در قرن نهم ميلادى يك نوع ساعت‏ساخت كه تعبيه‏يى پيچيده داشت.بعلاوه،يك دستگاه پرواز اختراع‏كرد كه قرنها قبل از شروع تجربه اروپائيها قسمتى ازين رؤياى قديم‏انسان را تحقق مى‏داد.⁽⁸⁰⁾قسمتى از پيشرفتهاى مسلمين در علوم مربوط به‏مكانيك نيز-مثل صنايع ناشى از توسعه علم شيمى-مصارف نظامى‏يافت و متاسفانه هنوز هم كه عصر اتم خوانده مى‏شود اين تيغ بران علم‏را از دست زنگى مست نمى‏توان باز گرفت.

نوشته شده توسط مهدی براتی سده در یکشنبه یکم اردیبهشت 1387 ساعت 4:23 بعد از ظهر | لینک ثابت |

امام جعفر صادق (ع) :

نوروز که می آید ما منتظر فرج قائم آل محمد (ص) هستیم

زیرا نوروز از روزهای ما و روزهای شیعیان ماست

شما آنرا از دست دادید

وپارسیان آن را نگه داشتند .

نوشته شده توسط مهدی براتی سده در سه شنبه بیست و هشتم اسفند 1386 ساعت 10:56 بعد از ظهر | لینک ثابت |

تصاویری از سیاهچاله ها

نوشته شده توسط مهدی براتی سده در جمعه بیست و چهارم اسفند 1386 ساعت 2:46 بعد از ظهر | لینک ثابت |

سلام

لطفا نظرات و پیشنهادات خود را با کلیک

بر روی قسمت نظر دهید حتما برای ما

بفرستید .

با تشکر

نوشته شده توسط مهدی براتی سده در دوشنبه بیست و نهم بهمن 1386 ساعت 4:34 بعد از ظهر | لینک ثابت |

مسایل فصل چهارم فیزیک 2

بخش چهارم
سؤالات

1– بر روي سطح افقي بدون اصطکاکي جسمي را توسط طنابي که با افق زاويه 30 درجه مي سازد، نيروي 60 نيوتون مي کشيم و جسم را به اندازه 100 متر جابه جا مي کنيم. کار انجام شده را محاسبه کنيد.

نيروي مؤثر در انجام اين کار مؤلفه نيروي f در راستاي افقي است (F cosα = fx)

W= f.d

W= Fcosα.d = f Fcos30 × d

W = 60 × √3/2 × 100 = w = 3000 3 N

2- جسمي به جرم 5 کيلوگرم از ارتفاع 30 متري از سطح زمين، رها مي شود. سرعت جسم در لحظه برخورد به زمين را
الف) از روش سقوط آزاد
ب) با محاسبه انرژي بi دست آوريد و نتيجه ها را با هم مقايسه کنيد. g=10m/s

الف) v2 – v.2 = 2gh
v2 – 0 = 2 × 10 ×30 = 600 = v = √600 m/s

ب)جسم زماني که در ارتفاع 30 متري از سطح زمين است فقط داراي انرژي پتانسيل است.
U = mgh = 5 ×10 ×30=1500j
وقتي به زمين برخورد مي کند تمام انرژي پتانسيل اش تبديل به انرژي جنبشي شده است.
U = k = ½ mv2 = 1500= ½ ×5 × v2 = v2 = 600 = v = 600 m/s
ملاحظه مي کنيد که پاسخ در هر دو روش يکي است.

3 – يک گلوله 18 گرمي با سرعت اوليه 25 متر بر مجذور ثانيه در راستاي قائم به طرف بالا پرتاب مي شود. انرژي پتانسيل گلوله در نقطه اوج چقدر است؛

پاسخ:

در نقطه اوج تمام انرژي جنبشي گلوله به انرژي پتانسيل تبديل مي شود و به عبارتي:

انرژي جنبشي در لحظه پرتاب = انرژي پتانسيل در نقطه اوج

U = K

U = k = ½ mv2 = ½ ×0/018 ×(25)2 = 5/62 ژول

4 – گلوله اي به جرم 3 کيلوگرم از بالاي سطح شيبدار بدون اصطکاکي به ارتفاع 5 متر بدون سرعت اوليه مطابق شکل رها مي شود گلوله پس از پايين آمدن از سطح شيب دار در مسير Bx حرکت کرده و پس از طي 5 متر متوقف مي شود. (g=10m/s2)
الف) سرعت گلوله را در نقطه B با استفاده از قانون بقا انرژي محاسبه کنيد.
ب) کار نيروي اصطکاک روي سطح افقي Bx چقدر است؟

پاسخ:
الف)
Aانرژي پتانسيل در نقطه = Bانرژي جنبشي در نقطه
Mgh = ½ mvB2
3 × 10× 5 = ½ ×3×VB2 = VB = 10 m/s

ب) v2 – v.2 = 2ax
0-(10)2 = 2×a×5 Þ a= -10 m/s2
fk = ma = 3 × (-10)= -30 N
Wk = fk . x = -30 × 5= -150 j

5 – جسمي به جرم 10 کيلوگرم با سرعت اوليه 8 m/s از پايين سطح شيبداري به زاويه شيب 30 درجه بر روي سطح به طرف بالا پرتاب مي شود. هنگامي که جسم به ارتفاع 2 متر از سطح افق مي رسد سرعتش نصف مي شود. به کمک انرژي مکانيکي جسم
الف) کار نيروي اصطکاک
ب) مقدار نيروي اصطکاک را بi دست آوريد.

پاسخ:
m= 10 kg
v0 = 8 m/s
v = 8/2 = 4 m/s

الف) Wf = E2 – E1
(Wf = (k 2 + v2) – ( k1+ v1
Wf = (1/2 mv2 + mgh) – (1/2 mv02 + 0)
Wf = (1/2 ×10×4 2+ 10×10×2)-(1/2×10×82) = -40 j

ب) wf = f.x ==> f = Wf/x
sinα = h/x α =30 ==> ½ = 2/x Þ x= 4m
f = -40/4 = -10 N

6- اتومبيلي به جرم 1000 کيلوگرم با سرعت 50 متر بر ثانيه در حال حرکت است، در اثر ترمز سرعت به 10 متر بر ثانيه مي رسد، کار نيروي ترمز را به دست آوريد.

پاسخ: 1/2 × 106 j

7- يک چکش 700 گرمي وقتي به يک ميخ برخورد مي کند سرعتش 20 متر بر ثانيه مي باشد. در اين صورت اگر ميخ با نيروي 550 نيوتوني چوب مواجه شود، ميخ چقدر در چوب فرو مي رود؟

8 – اتومبيلي به جرم 100 کيلوگرم با سرعت اوليه 20 متر بر ثانيه وارد يک جاده افقي مي شود و با شتاب ثابت پس از مدت يک دقيقه چهل ثانيه سرعتش به 60 متر بر ثانيه مي رسد. اگر اصطکاک در مقابل حرکت ثابت برابر 700 نيوتون باشد
الف) تغيير انرژي جنبشي اتومبيل را به دست آوريد.
ب) کار نيروي موتور را به دست آوريد.

9 – در شکل مقابل MA = 5 kg و MB= 7 kg مي باشد. اگر دستگاه از حالت سکون رها شود و کشش نخ معادل 30 نيوتن باشد.
الف) شتاب حرکت را محاسبه کنيد.
ب) تغيير انرژي جنبشي وزنه ها پس از 1 ثانيه چقدر است؟
(g=10m/s)

پاسخ:
الف) 4 m/s2
ب)96 j

10 – توان يک ماشين 200 وات و راندمان آن 80 درصد مي باشد. چه مدت طول مي کشد تا وزنه اي به جرم 50 کيلوگرم را با اين ماشين 20 متر بالا ببريم؟ (g=10m/s)

پاسخ:
t = 62/5 s

منبع : http://www2.irib.ir/amouzesh/d/page_sh.asp?key=5&ov=61

نوشته شده توسط مهدی براتی سده در دوشنبه بیست و نهم بهمن 1386 ساعت 10:41 قبل از ظهر | لینک ثابت |

سوالات مسابقات آزمایشگاهی سال 85-86

ادامه مطلب

نوشته شده توسط مهدی براتی سده در سه شنبه شانزدهم بهمن 1386 ساعت 5:30 بعد از ظهر | لینک ثابت |

نوشته شده توسط مهدی براتی سده در شنبه سیزدهم بهمن 1386 ساعت 11:32 بعد از ظهر | لینک ثابت |

سوالات حل شده و تست های فصل های1و2 فیزیک سوم دبیرستان

سوالات حل شده و تست های فصل های1و2

فیزیک سوم دبیرستان

ادامه مطلب

نوشته شده توسط مهدی براتی سده در چهارشنبه ششم دی 1385 ساعت 4:22 بعد از ظهر | لینک ثابت |

سوالات حل شده و تست های فصل های 2 و 3 فیزیک 2 دبیرستان

سوالات حل شده و تست های فصل های 2 و 3

فیزیک 2 دبیرستان

ادامه مطلب

نوشته شده توسط مهدی براتی سده در چهارشنبه ششم دی 1385 ساعت 4:3 بعد از ظهر | لینک ثابت |

بسم الله الرحمن الر حیم

سلام برحضرت محمدوخاندان با عظمتش علیهم السلام
وسلام بر تمام ایرانیان عزیز
از تمام دانشمندان و دوستداراران علم خواهشمندم که مرا در تکمیل و پر بار کردن این وبلاگ یاری نمایند.

نوشته شده توسط مهدی براتی سده در شنبه یازدهم آذر 1385 ساعت 9:59 بعد از ظهر | لینک ثابت |